Donuk omuz nedir? adeziv kapsulit nedir?

DONUK OMUZ NEDİR?

    Donuk  omuz nedir?

    Donuk omuz veya adeziv kapsülit, genellikle sadece bir tarafta meydana gelen, omzu hareket ettirme yeteneğini azaltan ağrılı bir durumdur. Yaklaşık her beş kişiden birinde sorun diğer omzuna yayılır.

    Tıbbi terim adheziv kapsülit, kelimenin tam anlamıyla yapışma anlamına geldiği ve kapsülitin eklem kapsülünün iltihaplanması anlamına geldiği durumu tanımlar. , glenohumeral eklem kapsülünün ilerleyici fibrozisi ve kontraktürüne bağlı olarak gelişen ağrı ve hareket kısıtlılığı ile karakterize bir hastalıktır. Semptomların çoğunun, kapsülün iltihaplanması ve yapışması nedeniyle tüm eklemi sertleştirmesi ve hareket etmesini zorlaştırması olduğu düşünülmektedir. Bu artrit ile aynı değildir ve genellikle başka hiçbir eklem etkilenmez.

    Gençlerde son derece nadir görülür ve hemen her zaman 40+ yaş grubunda, genellikle 40-70 yaş aralığında bulunur. Nüfusun yaklaşık %3'ü bundan etkilenecektir, kadınlarda biraz daha yüksek bir insidans ve diyabetiklerde beş kat daha yüksek prevalans.

    Yapışkan kapsülitin iki sınıflandırması vardır:

    Birincil - ağrı veya sertlik oluşumu .

    İkincil – Travma, ameliyat veya hastalık gibi bir olayın sonucunda

    Donuk  omuza  ne sebep olur?

    Donuk omuza neyin neden olduğu tam olarak bilinmemekle birlikte, eklem astarının (kapsül) iltihaplanarak skar dokusunun oluşmasına neden olduğu düşünülmektedir. Bu, humerus veya kol kemiğinin hareket etmesi için daha az yer bırakır, dolayısıyla eklemin hareketini kısıtlar.

    Şeker hastalarında  artan prevalans, glikoz moleküllerinin eklem kapsülündeki kolajen liflerine yapışarak sertliğe neden olmasından kaynaklanıyor olabilir. 

    Bu nedenle, şeker hastalarının her iki omzunun da etkilenmesi daha olasıdır. Hormonal değişiklikler, özellikle menopoz dönemindeki artan prevalans nedeniyle, kadınlar arasındaki daha yüksek insidanstan sorumlu olabilir.

    Bazı araştırmalar, kötü duruşun, özellikle yuvarlak omuzların, omuz bağlarından birinin kısalmasına neden olabileceğini ve bu duruma da katkıda bulunabileceğini göstermiştir. Ayrıca uzun süreli hareketsizlik  kırık sonrası bu durumun gelişmesine neden olabilir.

    Donuk  omuz sendromunun belirtileri:

    Kıyafet giyinip çıkarmakta zorluk çekmek

    Kolun hareket ettirilmesiyle artan omuz ağrısı ve yangı

    Kolun eski hareketleri yapamaması

    Üzerine yatmakla artan omuz ağrısı

    Kolu belli bir noktadan fazla kaldıramamak veya döndürememek

    Uyumakta zorluk şiddetli omuz ağrısı

    Omuzda, günlük işleri yapmayı güçleştirecek ölçüde ağrı

     

    Donuk Omuz Evreleri

    Donuk omuzda klinik tablo genellikle üç evre şeklinde seyreder.

    1. Evre (Yangı evresi)

    Omuzda başlayan şiddetli ağrıyı ilerleyen zamanda eklem tutukluğu takip eder. Omuz ağrıları özellikle geceleri daha da şiddetlenir. Donuk omuzun ilk evresi 2 ila 9 ay arası sürebilir.

    2. Evre (Donma evresi)

    Donuk omuzun ikinci evresinde ağrının kısmen hafiflediği gözlemlenebilir. Fakat tutukluk devam eder ve hastalar, günlük işleri yaparken omuz hareketlerini yapamaz hale gelir. İkinci evde 4 ila 6 ay arasında sürer.

    3. Evre (Çözülme evresi-post op )

    Ağrıların azaldığı, omuz ekleminde tutukluk ve hareket kısıtlılığının giderek azalmaya başladığı iyileşme evresidir. Bu evre de 6 ay ila 3 yıl arasında sürebilir.

     

    Donuk  omuz kimlerde  görülür?

    Donuk omuz çoğunlukla 45 ila 65  yaş arası kişilerde ve özellikle kadınlarda görülür. Diyabet hastalığı da donuk omuzda önemli bir risk faktörüdür. Bunların yanı sıra uzun süre omuzu hareketsiz kalan bireylerde, tiroit bezi hastalıkları, felç (inme) geçirenler, meme cerrahisi veya kalp cerrahisi sonrası hastanede uzun yatış sonrası veya  Parkinson hastalığı olan kişilerde donuk omuz gelişme riskinin yüksek olduğu söylenebilir.

     

    Donuk omuz tedavi edilmezse ne olur?

    Donuk omuz şikayetleri başladıktan sonra hastalığın süresi vakadan vakaya değişmek üzere 2 yıl ile 10 yıla kadar sürebilir. Hareket kısıtlılığının olduğu vakalarda hastalık tedavi edilmezse, hastalarda ilerki yaşantılarında omuz eklem kısıtlaması kalabilir.

    Donuk  omuz tedavisi

    -Fizyoterapi ve rehabilitasyon ,elektroterapi,sıcaklık uygulamaları  daha fazla sertliği önlemek ve hareket açıklığını yeniden kazanmak için gerekir.

    Yüzeyel sıcaklık ajanları: Yüzeyel ve derin dokular arasındaki refleks respirokal kan akışını sağlayarak subakut inflamasyonu azaltmak amacıyla infraruj ve sıcak su torbaları gibi yüzeyel sıcaklık ajanları kullanılır. En sık kullanılan yüzeyel sıcaklık ajanı sıcak su yastıklarıdır

    -Ağrı kesiciler ve antiinflamatuarlar Enjeksiyonlar - iltihabı azaltır ve ağrıyı giderir  şiddetli ağrının giderilmesinde ve hareket açıklığının artmasında etkilidir


    Cerrahi – Cerrahi prosedürün  donuk omuz'un hem erken hem de sonraki aşamalarında faydalı olduğu gösterilmiştir.

    Cerrahi-artroskopik Kapsüler Serbest Bırakma veya Anestezi Altında Manipülasyon içerebilir. Kapsül Serbest Bırakma prosedürü genelde tercih edilmektedir. 6 ayda %90 başarı oranı ile hem ağrı kesici hem de hareketi geri kazandırmak için . Ameliyattan sonra yoğun fizyoterapi yapılması şarttır.


    Egzersiz Programı

    Egzersiz Donuk omuzlu hastalarda ağrıya neden olan GHE limitasyonlarını azaltmaya yönelik olarak duvar ark ve baston egzersizleri, tedavinin ilk seansında, uygulanan modalitelerin ardından hastaya öğretilir.ve bu egzersizleri uyanık olduğu her saat için 10 ar 3 set  kez yaptırılır.

     

    Manuel Terapi

     Ortopedik eklem  problemi varlığında, tedavinin mekanik formu olan manupulatif tedavi uygulanır.Birincil etkisi eklem yapıları üzerine olan mobilizasyon ve manipulasyon teknikleri, eklem hareketini düzenleyen fiziksel manevralardır. Bu manevralar, nöromuskuler sisteme etki ederek ağrıyı azaltır, eklem hareketini ve yaşam kalitesini artırır  Omuz-kol kompleksinin rehabilitasyonunda genellikle, kompleksi oluşturan bütün eklemlerin mobilize edilmesi gerekmektedir. GHE, inferior, lateral ve anterior-posterior doğrultularda mobilize edilir . ve ağrıları manuel tedavi ile azaltılmaya çalışılır.